Skolyoz Nedir Belirtileri Nelerdir ve Tedavi Yaklaşımları
Skolyoz, omurganın yalnızca yana doğru eğilmesi değil, aynı zamanda omurların kendi ekseni etrafında dönmesinin de eşlik edebildiği üç boyutlu bir omurga deformitesidir. Bu nedenle skolyoz değerlendirilirken yalnızca omurganın görüntüsüne değil; omuzların, kürek kemiklerinin, göğüs kafesinin ve pelvisin konumuna da bakılması gerekir. Özellikle masabaşı çalışmanın ve tek taraflı oturmanın yaygınlaştığı günümüzde, fonksiyonel olarak da skolyoz görülmeye başlamıştır.
Skolyoz çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkabileceği gibi yetişkinlerde de görülebilir. Her skolyoz aynı özellikleri taşımaz ve her bireyin eğrilik tipi, derecesi, şikâyetleri ve günlük yaşam üzerindeki etkisi farklı olabilir. Bu nedenle tedavi ve egzersiz programının kişiye özel planlanması önemlidir.
Skolyoz Belirtileri Nelerdir ?
Skolyoz bazı kişilerde uzun süre herhangi bir ağrı oluşturmadan ilerleyebilir. Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde ilk fark edilen bulgular çoğunlukla vücuttaki asimetrilerdir.
Skolyozda görülebilecek belirtiler arasında şunlar yer alabilir:
· Bir omuzun diğerinden daha yukarıda olması
· Kürek kemiklerinden birinin daha belirgin görünmesi
· Bel kıvrımlarında sağ-sol farklılığı
· Kalçaların veya pelvisin asimetrik görünmesi
· Gövdenin bir tarafa doğru kayması
· Öne eğilme sırasında sırtın bir tarafında belirgin kabarıklık oluşması
· Yetişkinlerde sırt ve bel ağrısı
· Uzun süre ayakta kalma veya oturma sırasında rahatsızlık
Ancak bu bulguların bulunması tek başına skolyoz tanısı anlamına gelmez. Kesin değerlendirme için klinik muayene ve gerekli durumlarda görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.
Skolyoz Neden Olur ?
Skolyozun en sık görülen tipi idiopatik skolyozdur. “İdiopatik”, eğriliğin kesin nedeninin bilinmediğini ifade eder. Özellikle ergenlik döneminde görülen skolyozların önemli bir bölümü bu gruptadır.
Bunun dışında doğuştan omurga gelişim farklılıklarına bağlı konjenital skolyoz, bazı nörolojik veya kas hastalıklarıyla ilişkili nöromüsküler skolyoz ve yetişkinlik döneminde omurgadaki dejeneratif değişikliklerle ortaya çıkan skolyoz türleri de bulunmaktadır.
Skolyozun yalnızca “yanlış oturmak”, “ağır çanta taşımak” veya “kötü duruş” nedeniyle oluştuğunu düşünmek doğru değildir. Kalıtsal olarak da skolyoz görülebilmektedir.
Skolyoz Derecesi Nasıl Ölçülür ?
Skolyoz değerlendirmesinde radyografiler üzerinden Cobb açısı adı verilen ölçüm kullanılabilir. Eğriliğin derecesi tedavi planlamasında önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir.
Kişinin yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin bulunduğu bölge, eğriliğin ilerleme riski, gövde rotasyonu, postür, hareket kapasitesi, ağrı ve günlük yaşam üzerindeki etkileri birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda skolyozun takip edilmesi önemlidir çünkü hızlı büyüme dönemlerinde bazı eğriliklerde ilerleme görülebilir.
Skolyoz Ağrı Yapar Mı ?
Skolyoz her zaman ağrıya neden olmaz. Özellikle genç bireylerde belirgin bir eğrilik bulunmasına rağmen herhangi bir ağrı şikâyeti olmayabilir.
Yetişkinlerde ise omurgaya binen yüklerin dağılımındaki değişiklikler, kasların farklı yüklenmesi, dejeneratif değişiklikler ve kişinin fiziksel kapasitesi sırt veya bel bölgesinde rahatsızlığa katkıda bulunabilir.
Bu nedenle skolyozu olan bir kişide ortaya çıkan her ağrıyı doğrudan eğriliğe bağlamak yerine ağrının kaynağını ayrıca değerlendirmek gerekir.
Skolyozun derecesine bağlı olmak üzere , sırtta, belde ağrı, kaburgada batma şeklinde şikayetlere neden olabilir.
Skolyoz Nasıl Tedavi Edilir ?
Skolyoz tedavisinde herkese uygulanabilecek tek bir yöntem bulunmaz. Tedavi planı kişinin yaşına, skolyozun tipine ve derecesine, büyüme potansiyeline, ilerleme riskine ve mevcut şikâyetlerine göre belirlenir.
Tedavi seçenekleri genel olarak takip, fizyoterapi ve egzersiz uygulamaları, uygun vakalarda korse kullanımı ve gerekli durumlarda cerrahi yaklaşımları içerebilir.
Özellikle büyüme çağındaki bireylerde skolyozun derecesi ve ilerleme riski önemlidir. Bu nedenle ortopedik takip ile fizyoterapi sürecinin gerektiğinde birlikte yürütülmesi önem taşır.
Kliniğimizde skolyoz tedavisi hakkında bilgi almak isterseniz, sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Skolyozda Fizyoterapi Ne Amaçlar ?
Skolyoz fizyoterapisinde amaç yalnızca omurgayı dışarıdan “düzeltmeye” çalışmak değildir. Kişinin eğrilik yapısı analiz edilerek vücudunu daha iyi kontrol edebilmesi, hareket kapasitesinin geliştirilmesi ve günlük yaşamda daha fonksiyonel olması hedeflenebilir.
Program içerisinde kişinin ihtiyacına göre şunlar yer alabilir:
· Postür ve hareket analizi
· Skolyoza özgü egzersizler
· Gövde kontrolü ve stabilizasyon çalışmaları
· Solunum egzersizleri
· Rotasyon ve asimetrilere yönelik çalışmalar
· Mobilite egzersizleri
· Kas kuvveti ve dayanıklılığını geliştiren egzersizler
Buradaki önemli nokta, skolyoz egzersizlerinin standart bir program şeklinde uygulanmamasıdır. Sağ ve sol tarafın ihtiyaçları her zaman aynı olmayabilir.
Skolyozda Manuel Terapi Uygulanır Mı ?
Skolyozu olan bazı bireylerde kas ve eklem kaynaklı hareket kısıtlılıkları veya ağrı bulunabilir. Uygun değerlendirme sonrasında manuel terapi, mobilizasyon ve yumuşak doku teknikleri bu şikâyetlerin yönetiminde destekleyici olarak kullanılabilir.
Ancak manuel terapi skolyozu tek başına “düzelten” veya omurgayı kalıcı olarak “yerine oturtan” bir yöntem olarak değerlendirilmemelidir.
Fizyoterapi sürecinde manuel uygulamalar kullanılıyorsa bunların egzersiz, hareket eğitimi ve kişinin aktif katılımıyla birlikte planlanması daha doğru bir yaklaşımdır.
Skolyoz Egzersizle Düzelir Mi ?
Bu sorunun cevabı skolyozun türüne, derecesine, kişinin yaşına ve büyüme durumuna göre değişir.
Egzersizin amacı her zaman radyografide görülen eğriliği tamamen ortadan kaldırmak değildir. Skolyoza özgü egzersiz yaklaşımları uygun kişilerde postüral kontrolün geliştirilmesi, fonksiyonun artırılması ve tedavi hedeflerine ulaşılması amacıyla kullanılabilir.
Bu nedenle internetten bulunan genel “skolyoz egzersizlerini” uygulamak yerine kişinin kendi eğrilik modeline göre değerlendirilmesi daha doğru olur.
Özellikle 40 derecenin altındaki skolyozlar 3 boyutlu egzersizle güzel sonuçlar verebiliyor.
Skolyoz İlerler Mi ?
Her skolyoz ilerlemez. İlerleme riski özellikle kişinin yaşı, büyüme potansiyeli ve mevcut eğriliğin derecesi gibi faktörlerle ilişkilidir.
Büyüme çağında skolyozu bulunan çocuk ve ergenlerin uygun aralıklarla takip edilmesi bu nedenle önemlidir.
Yetişkinlerde ise değerlendirme yalnızca eğriliğin derecesine değil; ağrı, fonksiyon kaybı, günlük yaşam kapasitesi ve zaman içerisinde meydana gelen değişikliklere göre yapılmalıdır.
Skolyoz Hakkında En Çok Merak Edilenler
Skolyoz tamamen geçer mi
Skolyozun seyri kişiden kişiye değişir. Yaş, eğriliğin tipi ve derecesi, büyüme durumu ve uygulanan tedavi yaklaşımı sonucu etkileyebilir. Bu nedenle kişiye özel değerlendirme yapılmadan kesin bir sonuç söylemek doğru değildir.
Skolyoz için hangi egzersizler yapılmalı
Egzersiz seçimi skolyozun yönüne, seviyesine, rotasyonuna ve kişinin fiziksel durumuna göre değişebilir. Her skolyoz hastasına aynı egzersiz programının verilmesi uygun değildir.
Skolyoz spor yapmaya engel mi
Çoğu birey uygun değerlendirme sonrasında fiziksel aktivite ve spora devam edebilir. Aktivitenin türü ve yoğunluğu kişinin durumuna göre planlanmalıdır.
Skolyozda yüzme faydalı mı
Yüzme genel fiziksel aktivite, kondisyon ve kas dayanıklılığı açısından yararlı olabilir ancak tek başına skolyoza özgü bir tedavi olarak değerlendirilmemelidir.
Skolyoz ameliyatsız tedavi edilebilir mi
Birçok skolyoz vakası cerrahi gerektirmez. Takip, egzersiz ve bazı büyüme çağındaki vakalarda korse gibi konservatif yaklaşımlar kullanılabilir. Cerrahi gereksinimi ise eğriliğin özelliklerine ve kişinin klinik durumuna göre hekim tarafından değerlendirilir.
Skolyoz için manuel terapi yeterli midir
Manuel terapi bazı ağrı ve hareket kısıtlılıklarının yönetiminde destekleyici olabilir ancak skolyoz tedavisinin tamamı olarak görülmemelidir. Aktif egzersiz ve kişinin sürece katılımı önemlidir.
Skolyoz için hangi bölüme gidilir
Skolyoz şüphesinde ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından tıbbi değerlendirme yapılabilir. Fizyoterapi ve rehabilitasyon sürecinde ise fizyoterapist tarafından ayrıntılı hareket ve fonksiyon değerlendirmesi gerçekleştirilebilir.
Ağrılarınızdan kurtulmak için ilk adım atmaya hazır mısınız ?
Ücretsiz ilk değerlendirme ve görüş almak için bizlere ulaşabilirsiniz.